Yalıtımlı Alüminyum

Ana sayfa / Yangın Camı: E, EW ve EI Sınıfları Ne Anlama Gelir?

Yangın Camı: E, EW ve EI Sınıfları Ne Anlama Gelir?

Son güncelleme:

Normal cam, yangında beklenenden çok daha hızlı devre dışı kalır. Sebep alev değil, ısıl gerilmedir: camın ateşe bakan yüzü hızla ısınırken, çerçeve içinde kalan kenarları görece serin kalır. İki bölge farklı oranda genleşir, gerilme kenarda yoğunlaşır ve cam birkaç dakika içinde çatlayıp düşer.

Yangın camı, bu davranışı değiştirmek üzere üretilmiş özel bir üründür. Ancak “yangın camı” tek bir şey değildir — üç farklı performans sınıfı vardır ve aralarındaki fark, hangi durumda hangisinin kullanılabileceğini belirler.

Üç sınıf: E, EW, EI

Yangına dayanım sınıflandırmasında harfler şu anlama gelir:

Sınıf Ne sağlar Ne sağlamaz
E — bütünlük Alev ve sıcak gazların diğer tarafa geçmesini engeller; cam yerinde kalır Isıyı geçirir. Diğer taraf ışınımla ısınır; yakınındaki yanıcı maddeler tutuşabilir
EW — bütünlük + ışınım azaltma E’ye ek olarak, geçen ısı ışınımını sınırlandırır Tam ısı yalıtımı sağlamaz
EI — bütünlük + yalıtım Alevi durdurur ve yangın görmeyen yüzün aşırı ısınmasını engeller —

Yanlarındaki sayı, dakika cinsinden süredir: EI 60, altmış dakika boyunca hem bütünlük hem yalıtım demektir.

Farkın pratik anlamı

Bu ayrım soyut değildir. Bir kaçış koridorunu ayıran camı düşünün:

  • E sınıfı camda alev geçmez, ama cam yüzeyi dokunulamayacak kadar ısınır ve ışınımla ısı yayar. Koridordan geçen biri, alev olmasa bile o ısıya maruz kalır; koridordaki yanıcı malzemeler tutuşabilir.
  • EI sınıfı camda diğer yüzey tanımlı sıcaklık artışının altında kalır. Koridor kullanılabilir durumda kalmaya devam eder.

Bu yüzden insanların geçtiği ve beklediği yerlerde EI, yalnızca alevin durdurulmasının yeterli olduğu yerlerde E sınıfı aranır. Karar, camın kendisinden çok o camın hangi işlevi gördüğüne bağlıdır.

Yangın camı tipleri

Tip Nasıl çalışır Tipik sınıf
Telli cam İçindeki tel örgü, cam çatlasa bile parçaları yerinde tutar E
Borosilikat cam Isıl genleşmesi çok düşük; sıcaklık farkına rağmen çatlamaz E, EW
Isıl güçlendirilmiş özel cam Gerilme dağılımı ısıl şoka dayanacak biçimde ayarlanmış E, EW
Jel/şişen ara katmanlı lamine cam Isı ile ara katman köpürerek opak, yalıtkan bir tabakaya dönüşür EI

Son satır, EI performansının nasıl elde edildiğini açıklar: cam katmanları arasındaki şeffaf ara katman, sıcaklıkla birlikte köpürüp opaklaşır ve bir yalıtım kalkanı oluşturur. Bu yüzden EI camlar yangın sırasında saydamlığını kaybeder — bu bir arıza değil, çalışma prensibidir.

Telli camın ise bilinmesi gereken bir sınırı vardır: yangında parçaları tutar, ancak darbe güvenliği açısından lamine cam kadar iyi değildir. Kırıldığında açığa çıkan teller kesici olabilir. Bu yüzden insan çarpma riski olan yerlerde yalnızca telli cama güvenilmez.

Cam tek başına yetmez: sistem olarak belgelenir

Bu, en sık yapılan hatanın kaynağıdır. Yangın performansı camın değil, camın içinde bulunduğu sistemin özelliğidir. Belgelenen şey şunların bütünüdür:

  • Cam
  • Çerçeve profili (alüminyum, çelik veya ahşap — yangın için özel kesit)
  • Cam tutucu çıta ve tespit elemanları
  • Özel contalar ve ısıyla genleşen (intumesan) şeritler
  • Takozlar ve montaj detayı

Sertifikalı bir yangın camını, sıradan bir alüminyum profile takmak sistemi geçersiz kılar. Aynı şekilde, yangın çerçevesine normal cam takmak da öyle. İkisi birlikte test edilmiş bir set olarak temin edilir.

Aynı mantık kapılarda da geçerlidir: yangın kapısı sayfasında anlattığımız gibi, kanat–kasa–menteşe–kilit–kapatıcı bir bütün olarak belgelenir.

Nerede yangın camı gerekir?

Cam, yangın kompartımanını ayıran bir duvarın veya kapının parçasıysa, o elemanın dayanım şartını sağlamak zorundadır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik bu konuda iki ilke koyar:

  • Yangın duvarlarında delik ve boşluk bulunamaz; kaçınmak mümkün değilse bunların en az duvarın direncinin yarısı kadar yangına dayanıklı olması ve duman sızdırmaz özellikte olması gerekir.
  • Duman sızdırmaz kapılara, camlı kapılar hariç olmak üzere, kanat yüzey alanının belirli bir oranı kadar net görüş sağlayan bölüm konulması istenir — yani kapının arkasını görebilmek, çarpışmayı önlemek için bir gerekliliktir.

Tipik kullanım yerleri: kaçış koridoru bölmeleri, yangın güvenlik holü, merdiven yuvası camları, atrium çevresi, kompartıman sınırındaki ofis bölmeleri ve makine dairesi/kazan dairesi gözetleme camları.

Yangın camı ile güvenlik camını karıştırmayın

Bu üç kavram farklı riskleri karşılar ve biri diğerinin yerine geçmez:

Cam Neye karşı
Temperli cam Kırılınca kesici parça oluşmaması
Lamine cam Kırılınca yerinde kalması (düşme, delinme, zorlama)
Yangın camı Yangında belirli süre bütünlüğünü ve/veya yalıtımını koruması

Bir cam aynı anda birden çok özelliği taşıyabilir, ancak bu ayrıca belgelenmiş olmalıdır. “Temperli olduğu için yangına dayanır” gibi bir çıkarım doğru değildir — temperleme ısıl şok direncini artırır ama yangın dayanım sınıfı vermez. Karşılaştırma: temperli cam ve lamine cam farkı.

En sık yapılan altı hata

  1. Sertifikalı camı normal çerçeveye takmak. Sistem bütünlüğü bozulur, belge geçersiz kalır.
  2. Sınıfı yanlış seçmek. İnsanların beklediği ve geçtiği yerde E sınıfı kullanmak; alev durur ama ısı geçer.
  3. Süreyi elemanla eşleştirmemek. Duvar 120 dakika, camı 30 dakika — bölme, camın süresi kadardır.
  4. Camı sonradan işlemek. Yangın camları da kesilemez, delinemez; ölçüye özel üretilir.
  5. Standart mastik ve köpük kullanmak. Montaj boşluğu, üreticinin tarif ettiği yangına dayanıklı malzemeyle doldurulmalıdır: poliüretan köpük ve mastik seçimi.
  6. Görünürlük işaretini atlamak. Tam cam bölmelerde göz hizası bandı, hem günlük güvenlik hem tahliye sırasında önemlidir.

Sık sorulan sorular

Normal cam yangında ne kadar dayanır?
Çok kısa sürede devre dışı kalır. Sebep erimesi değil, ısıl gerilmeyle çatlayıp çerçeveden düşmesidir. Cam düştüğü anda o bölme bir açıklığa dönüşür ve alev ile duman serbestçe geçer.

Yangın camı ısı yalıtımı da yapar mı?
Yangın sırasındaki yalıtımdan söz ediyorsak yalnızca EI sınıfı yapar. Günlük ısı yalıtımı (U değeri) ise ayrı bir konudur; yangın camları yalıtım camı ünitesi içinde de üretilebilir. Değerlerin karşılığı: değerler sözlüğü.

Yangında opaklaşan cam sonra eski hâline döner mi?
Hayır. Ara katman tepkimeye girip köpürdüğünde geri dönüşü yoktur; cam değiştirilmelidir. Bu, ürünün görevini yaptığının işaretidir.

Telli cam hâlâ kullanılıyor mu?
Kullanılıyor, ancak yalnızca bütünlük (E) gereken yerlerde. Görünüm ve darbe güvenliği açısından modern alternatifler tercih ediliyor.

Mevcut binamdaki koridor camını yangın camıyla değiştirebilir miyim?
Değiştirilebilir, ancak cam tek başına yeterli olmaz — çerçeve, contalar ve montaj detayı da sistemin parçasıdır. Uygunluk, o bölmenin yangın açısından hangi işlevi gördüğüne göre belirlenir ve projeye özel değerlendirilir.

İlgili sayfalar