İç Mimarlık Hizmeti Kapsamı

İç Mimarlık Hizmeti: Kapsam, Aşamalar ve Sözleşme

İç mimarlık, bir mekânın nasıl kullanılacağına karar verme işidir — dekorasyondan ayrıldığı yer burasıdır. Dekorasyon var olan bir düzenin üstünü giydirir; iç mimarlık düzenin kendisini kurar: hangi duvar kalkacak, ıslak hacim nereye taşınacak, ışık nereden gelecek, priz nerede olacak.

Bu ayrım pratikte şu soruyla test edilir: iş, altyapıya dokunuyor mu? Dokunuyorsa yapılan şey iç mimarlıktır ve tesisat, elektrik, havalandırma kararlarını içerir. Dokunmuyorsa mobilya ve renk seçimidir.

Hizmet kapsamları

En sık yaşanan yanlış anlaşılma, “proje çizildi” ile “iş takip edilecek” arasındaki farktır. Uygulama takibi ayrı bir hizmettir ve ayrı fiyatlanır; sözleşmede yoksa proje teslim edildiğinde iş biter.

Aşamalar

1. İhtiyaç programı. Kaç kişi yaşayacak, hangi alışkanlıklar var, ne saklanacak. Bu aşama atlandığında ortaya güzel ama kullanışsız mekânlar çıkar.
2. Mevcut durum ölçümü (rölöve). Mekânın gerçek ölçüleri alınır. Proje kâğıdındaki ölçüyle sahadaki ölçü çoğu zaman tutmaz.
3. Konsept ve alternatifler. Farklı yerleşim seçenekleri; kararlar burada verilir.
4. Uygulama projesi. Ölçülü planlar, kesitler, tavan planı, elektrik ve tesisat yerleşimi, mobilya detayları.
5. Malzeme ve imalat seçimleri. Numune onayı; renkler ekranda değil elde görülerek onaylanır.
6. Uygulama ve saha takibi. İmalat kontrolü, ustalar arası koordinasyon.
7. Teslim ve eksik listesi. Kusurlar yazılı hâle getirilir ve kapatılır.

Uygulama projesi neden önemli?

Görsel bir tasarım güzel görünür ama usta görselden iş yapamaz. Uygulama projesi, tasarımı ölçülere ve talimatlara çeviren belgedir. İçinde şunlar bulunur:

• Ölçülü yerleşim planı — her duvarın ve mobilyanın yeri.
• Elektrik planı — priz, anahtar, aydınlatma; bunlar tesisat aşamasında kesinleşmelidir: ev tadilatı: nereden başlanır.
• Tavan planı — asma tavan kotları, aydınlatma ve havalandırma menfezleri.
• Islak hacim detayları — gider yerleri ve su yalıtımı: banyo tadilatı adım adım.
• Mobilya imalat çizimleri — dolap ölçüleri, kapak bölünmeleri, ankastre yuvaları: mutfak tadilatı planlaması.

Ücreti ne belirler?

Burada tutar yazmıyoruz; hizmet ölçeğine ve piyasaya göre değişir. Belirleyen değişkenler:

1. Kapsam. Yalnızca konsept mi, uygulama projesi de var mı, saha takibi dahil mi.
2. Alan büyüklüğü. Metrekare üzerinden fiyatlama yaygındır.
3. İşin karmaşıklığı. Plan değişikliği ve ıslak hacim taşıma, yüzey yenilemeden çok daha fazla iş demektir.
4. Özel imalat oranı. Hazır ürün yerine özel tasarım mobilya, detay çizimi gerektirir.
5. Revizyon sayısı. Kaç tur revizyon dahil, sonrası nasıl fiyatlanıyor.
6. Konut mu, ticari mi. Ticari mekânlarda mevzuat ve işletme gerekleri işi büyütür.

Sözleşmede olması gerekenler

• Kapsam ve teslim edilecekler. Hangi çizimler, kaç pafta, hangi formatta.
• Revizyon hakkı. Kaç tur dahil, ekstra revizyon nasıl ücretlendirilir.
• Saha takibi. Dahil mi, kaç ziyaret, hangi sıklıkta.
• Telif ve kullanım hakkı. Projenin başka bir yerde kullanılıp kullanılamayacağı.
• Tedarik rolü. Malzemeyi kim alıyor, komisyon ilişkisi var mı — bu şeffaf olmalı.
• Ödeme planı. Aşamalara bağlı dilimler.
• Tüketici hakları. Hizmet alımına ilişkin genel çerçeve ve başvuru yolları Ticaret Bakanlığı kaynaklarından takip edilebilir.
• Süre. Her aşama için takvim.

Uygulama tarafındaki sözleşme ayrı bir konudur: anahtar teslim tadilat sözleşmesi.

Nelere dikkat etmeli

1. Uygulama projesi dahil mi? Sadece görsel teslim eden hizmet, sahada işe yaramaz.
2. Saha takibi var mı? Projeye uygunluğu kim kontrol edecek?
3. Revizyon sayısı yazılı mı? Sınırsız revizyon diye bir şey yoktur.
4. Tedarikte komisyon ilişkisi var mı? Malzeme yönlendirmesinin arkasındaki ilişki açık olmalı.
5. Taşıyıcıya dokunuluyor mu? Duvar kaldırma isteği mühendislik değerlendirmesi gerektirir: bina güçlendirme.
6. Bütçe baştan konuşuldu mu? Bütçesiz tasarım, sonradan tamamen değişir.
7. Numuneler elde görüldü mü? Ekrandaki renk gerçek rengi vermez.
8. Mevcut ölçüler alındı mı? Eski projeye güvenmek ölçü hatasının başlıca sebebi.
9. Ne zaman biter? Aşamalı takvim yazılı olmalı.

Memnun olmayanlar en çok neyden şikâyetçi?

1. Görselle sonucun tutmaması. Görselleştirme bir tasarım aracıdır; malzeme, ışık ve ölçek gerçekte farklı algılanır.
2. Bütçenin aşılması. Tasarım bütçe konuşulmadan yapılmış, uygulamada kalemler kısılmıştır.
3. Uygulamada projeden sapılması. Saha takibi hizmete dahil değildir.
4. Prizlerin yanlış yerde kalması. Elektrik planı mobilya yerleşiminden önce kesinleşmemiştir.
5. Revizyon ücretlerinin sürpriz olması. Kaç tur revizyonun dahil olduğu yazılmamıştır.
6. Malzeme yönlendirmesinden şüphe. Tedarikçi ilişkisi baştan açıklanmamıştır.
7. Sürecin uzaması. Karar aşamaları takvime bağlanmamıştır.
8. Kullanışsız güzellik. İhtiyaç programı yapılmadan doğrudan tasarıma geçilmiştir.

Sık sorulan sorular

İç mimar ile dekoratör arasındaki fark ne?
İç mimarlık mekânın kurgusunu, altyapısını ve teknik kararlarını kapsar; dekorasyon ise var olan düzenin görünümünü düzenler. İş tesisat, elektrik ve duvar düzenine dokunuyorsa iç mimarlık alanındadır.

Sadece proje çizdirebilir miyim?
Çizdirilebilir. Ancak uygulama takibi ayrı bir hizmettir; proje teslim edildikten sonra sahada projeye uyulup uyulmadığını kimin kontrol edeceği baştan kararlaştırılmalıdır.

Görselleştirme gerçeği ne kadar yansıtır?
Kurgu ve oranı iyi yansıtır; malzeme dokusu, renk tonu ve ışık algısı gerçekte farklı olabilir. Bu yüzden numunelerin elde görülüp onaylanması önemlidir.

İç mimarlık hizmeti ne zaman başlamalı?
Mümkün olan en erken aşamada — söküm ve tesisat kararlarından önce. Elektrik ve su hatları döşendikten sonra alınan tasarım kararları, yapılan işi kırdırır.

Küçük bir daire için de gerekir mi?
Küçük mekânlarda hata payı daha azdır; bu yüzden planlama daha da değerlidir. En azından ölçülü bir yerleşim planı ve elektrik planı, uygulamada tekrar edilen işi önler.

İlgili sayfalar

• Mimari proje süreci
• Ev tadilatı: nereden başlanır
• Anahtar teslim tadilat sözleşmesi
• Mutfak tadilatı planlaması
• Banyo tadilatı adım adım
• Dekoratif duvar paneli