Çatı Ustası Seçimi ve İş Teslim Kontrolü

Çatı işinin en zor yanı, kalitesinin ancak ilk sağanakta anlaşılmasıdır. Yapılan iş bittiğinde yerden bakınca hepsi aynı görünür; fark eden nokta, gözle görünmeyen yerlerdedir — bindirme miktarı, örtünün nasıl serildiği, baca çevresinin nasıl kapatıldığı.

Bu yüzden çatıda usta seçimi, teklif karşılaştırmasından ibaret değildir. İşin görünmeyen kısmını sözleşmeye ve teslim kontrolüne bağlamak gerekir. Bu sayfa hangi soruların önceden sorulacağını ve iş bittiğinde neye bakılacağını anlatır.

İş kapsamları

Doğru kapsamı belirlemek için önce sızıntının nereden geldiği bulunmalıdır; bunu atlayıp doğrudan yenilemeye gitmek çoğu zaman gereğinden büyük bir iştir: çatı akıyor: sebebi nasıl bulunur.

Teklifte olması gerekenler

Tek satırlık bir tutar, çatıda en riskli tekliftir. Yazılı olması gerekenler:

1. Kaplama malzemesi: marka/model değilse bile cinsi, kalınlığı ve kaplama sınıfı.
2. Altına serilecek örtü: hangi tip su yalıtım örtüsü, tam yüzey mi kısmi mi.
3. Yalıtım: ısı yalıtımı bu işe dahil mi, kalınlığı ne: çatı izolasyonu nasıl yapılır.
4. Konstrüksiyon işleri: çürük çıkarsa ne olacak, birim fiyatı önceden belli mi.
5. Detay parçaları: mahya, dere, baca pervazı, saçak profili — hazır parça mı, sahada kesim mi.
6. Oluk ve iniş boruları: dahil mi, çapı ve sayısı ne: yağmur oluğu ve çatı suyu.
7. İskele: kime ait, süresi ne kadar.
8. Moloz ve nakliye: eski kaplamanın sökülüp taşınması kimin yükümlülüğünde.
9. Süre ve hava koşulu maddesi: yağmurda açık bırakılan çatı için ne yapılacak.
10. Garanti: süresi, kapsamı ve neyi kapsamadığı.

Sözleşmenin genel yapısı ve ek iş yordamı: anahtar teslim tadilat sözleşmesi.

Çatı işinde ayrıca konuşulması gerekenler

• Yağmur riski. Çatı söküldüğünde bina açıkta kalır. Ani yağışta ne yapılacağı — brandayla kapatma planı — baştan konuşulmalı. Bu, çatı işini diğer tadilatlardan ayıran en somut fark.
• İş güvenliği. Yüksekte çalışma ciddi bir risktir. Emniyet önlemleri ve sigorta durumu sorulmalı; kaza hâlinde sorumluluk konusu ev sahibini de ilgilendirir. Yüksekte çalışmaya ilişkin iş sağlığı ve güvenliği düzenlemeleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenir.
• Komşu ve ortak alan. İskele, moloz ve gürültü apartmanı ilgilendirir; yönetimle önceden konuşulur.
• Çatı üstü ekipman. Anten, klima dış ünitesi, güneş paneli varsa sökülüp yeniden montajı kimde: çatıya güneş paneli kurulumu.
• Kar tutucu ve kar bariyeri. Metal kaplamaya geçiliyorsa yeni bir ihtiyaç doğar: çatı kar tutucu.

Maliyeti ne belirler?

Burada bir tutar yazmıyoruz — malzeme ve işçilik hızla değiştiği için kısa sürede yanıltıcı olur. Belirleyen değişkenler:

1. Kaplama cinsi. Ondulinden bakır kenete doğru maliyet belirgin şekilde artar.
2. Çatı geometrisi. Kırım, dere, baca ve çıkma sayısı el işçiliğini büyütür; basit beşik çatı en ucuz olanıdır.
3. Eğim. Dik çatıda çalışmak yavaş ve daha fazla güvenlik önlemi gerektirir.
4. Erişim ve iskele. Yükseklik, bahçe düzeni ve sokak koşulları.
5. Konstrüksiyonun durumu. Çürük çıkarsa kapsam sahada büyür — bu yüzden birim fiyatı önceden belirlenmeli.
6. Yalıtım kararı. Isı yalıtımı ekleniyorsa katman ve işçilik artar.
7. Mevsim. Sezon yoğunluğu hem takvimi hem fiyatı etkiler.

Nelere dikkat etmeli

1. Keşif çatıya çıkılarak mı yapıldı? Yerden bakarak verilen teklif sahada mutlaka değişir.
2. Kaplamanın altına ne konacağı yazılı mı? Su yalıtım örtüsü teklifte görünmüyorsa muhtemelen yapılmayacaktır.
3. Çürük çıkarsa birim fiyat belli mi? Çatıda en sık büyüyen kalem budur.
4. Detay parçaları hazır mı kullanılıyor? Mahya, dere ve baca pervazı kesilmiş düz levhayla çözülmemeli.
5. Yağmur planı var mı? Açık çatıda bir gece yağmur, tüm iç mekânı etkileyebilir.
6. Referans iş yerinde görülebiliyor mu? En az bir-iki kış geçirmiş bir iş, fotoğraftan daha bilgilendiricidir.
7. Ödeme aşamalara bağlı mı? Son dilim teslim ve yağmur testinden sonra ödenmeli.
8. Garanti yazılı mı? Sözlü “arkasındayım” ifadesi bir yıl sonra işe yaramaz.
9. Fatura kesiliyor mu? Belgesiz iş, uyuşmazlıkta dayanaksız kalır.

İş teslim kontrolü: neye bakılır?

İş bitince yerden bakıp “güzel olmuş” demek yeterli değildir. Kontrol listesi:

• Baca ve duvar birleşimleri. Pervaz duvara nasıl bağlanmış, üstü kapatılmış mı — sızıntıların en sık çıktığı yer burasıdır.
• Dere ve iç köşe bölgeleri. İki eğimin birleştiği yerde su hızlanır; bindirmenin yeterliliği kontrol edilmeli.
• Saçak ve mahya. Hazır parça kullanılmış mı, havalandırma boşluğu kapatılmış mı.
• Oluk eğimi. Su iniş borusuna yönleniyor mu, ters eğim var mı.
• Vida ve çivi düzeni. Sayısı, hizası ve sıkılık durumu.
• Çatı arası. İçeriden bakıldığında ışık sızan nokta var mı, havalandırma açık mı: çatı katında terleme ve küf.
• Temizlik. Çatıda ve olukta kalan kesim artıkları, vida ve çivi parçaları paslanma ve tıkanma üretir.
• Yağmur testi. Hortumla, aşağıdan yukarıya doğru bölge bölge su tutmak — asıl teslim kontrolü budur.

Memnun olmayanlar en çok neyden şikâyetçi?

1. İlk sağanakta su gelmesi. Yağmur testi yapılmamış, iş görüntüye göre teslim edilmiştir.
2. Fiyatın sahada büyümesi. Çürük çıkmış ama birim fiyatı önceden konuşulmamıştır.
3. Baca çevresinden sızıntı. Düz yüzey iyi yapılmış, birleşim detayı özensiz bırakılmıştır.
4. Yağmurda açık kalan çatı. Söküm planlanmadan başlanmış, hava riski hesaba katılmamıştır.
5. Su yalıtım örtüsünün hiç serilmemiş olması. Teklifte yazmıyordu, sorulmamıştı.
6. Olukların tıkanması. Kesim artıkları temizlenmemiştir.
7. Ustaya sonradan ulaşılamaması. Fatura ve yazılı sözleşme yoktur.
8. Kışın oluşan buz ve kar kütlesi sorunları. Kar tutucu ve saçak detayı planlanmamıştır.

Sık sorulan sorular

Çatı ustasını neye göre seçmeliyim?
Fiyattan önce teklifin ayrıntısına bakın: kaplama altına ne konacağı, detay parçaları, çürük çıkarsa birim fiyat ve yağmur planı yazılı mı? Bu kalemleri yazan usta, işi de o ayrıntıda yapıyor demektir.

Çatı işi hangi mevsimde yapılır?
Kuru ve ılıman dönemler tercih edilir. Bitümlü ürünlerin yapışması sıcaklığa bağlıdır; ayrıca çatının açık kaldığı süre boyunca yağmur riski en düşük olduğunda çalışmak gerekir.

Nokta onarım mı, komple yenileme mi?
Önce sızıntının kaynağı bulunmalı. Kaplamanın geri kalanı sağlam ve sorun tek noktadaysa onarım yeterlidir; kaplama ömrünü doldurmuşsa nokta onarım kısa sürede tekrar eder.

İş bittiğinde nasıl kontrol ederim?
Hortumla bölge bölge, aşağıdan yukarıya su tutulur ve içeriden gözlenir. Ayrıca baca birleşimleri, dere bölgeleri, oluk eğimi ve çatı arasında ışık sızan nokta kontrol edilir.

Garanti ne kadar olmalı?
Ürün garantisi ile işçilik garantisi ayrıdır ve ikisi de yazılı olmalıdır. İşçilik garantisinin en az bir kış mevsimini kapsaması, sorunların ortaya çıkması açısından anlamlıdır.

İlgili sayfalar

• Çatı akıyor: sebebi nasıl bulunur
• Çatı kaplama malzemeleri karşılaştırması
• Çatı izolasyonu nasıl yapılır
• Anahtar teslim tadilat sözleşmesi
• Yağmur oluğu ve çatı suyu
• Ev tadilatı: nereden başlanır

• İnşaat iskelesi: tipler ve güvenlik

• Çatı membranı uygulaması

• Çelik çatı konstrüksiyonu ve çatı makası