Doğalgaz Tesisatı Nasıl Yapılır? Süreç ve Kontrol

Doğalgaz Tesisatı Nasıl Yapılır?

Doğalgaz tesisatı, ev sahibinin kendi başına yaptırabileceği sıradan bir tesisat işi değildir. Yakıtın kendisi yanıcı ve patlayıcı olduğu için işin her aşaması — projesinden malzemesine, kaynağından son kontrolüne kadar — yetkilendirilmiş firmalar ve onaylı projeler üzerinden yürür. Bir su borusunu ustanıza değiştirtebilirsiniz; gaz hattını değiştiremezsiniz.

Kısa cevap şu: gaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği bir firma projeyi çizer, dağıtım şirketi onaylar, aynı firma tesisatı döşer, ardından dağıtım şirketi kontrol edip gazı açar. Bu sayfa bu zincirin adımlarını ve her adımda nelerin denetlendiğini anlatır.

Doğalgaz tesisatı neleri kapsar?

“Tesisat” dendiğinde çoğu kişi sadece görünen boruyu düşünür; oysa iş sayaçtan cihaza kadar birkaç ayrı bölümden oluşur:

Bölüm	Nerede başlar, nerede biter	Kimin sorumluluğunda
Servis hattı	Sokaktaki ana hattan bina girişindeki sayaca kadar	Dağıtım şirketi
Kolon hattı	Sayaçtan katlara çıkan dikey hat	Yetkili tesisat firması, onaylı projeye göre
İç tesisat	Daire girişinden cihazlara (kombi, ocak, şofben) kadar	Yetkili tesisat firması
Baca ve havalandırma	Cihazın atık gaz çıkışı ve yanma havası girişi	Projeye dahil; bacalı cihazda ayrıca kritik
Cihaz bağlantısı	Esnek/rijit bağlantı ve gaz vanası	Yetkili firma; cihaz montajı yetkili servis

Bu ayrım pratikte önemlidir: sayaca kadar olan kısım dağıtım şirketinin işidir ve abonelikle birlikte gelir; sayaçtan sonrası size ait ve bedelini siz ödersiniz.

Kim yapabilir? Yetki meselesi

Doğalgaz iç tesisatı, gaz dağıtım şirketi tarafından yetkilendirilmiş (sertifikalı) firmalar tarafından yapılır. Bu firmalar dağıtım şirketinin listesinde yer alır; listede olmayan bir ustanın döşediği tesisat, ne kadar düzgün görünürse görünsün kontrolden geçmez ve gaz açılmaz.

Enerji piyasasındaki sertifikasyon ve yetkilendirme çerçevesi Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından düzenlenir; kullanılacak malzeme ve uygulama standartları ise ilgili Türk Standardları kapsamında tanımlıdır. Pratik sonucu şudur: firma seçerken tek başına fiyat bakmak yanlıştır, önce yetki listesine bakılır.

Süreç: başvurudan gaz açılışına

Abonelik. Dağıtım şirketine başvurulur, sözleşme yapılır ve bağlantı bedeli ödenir. Bu adım sayaca kadar olan kısmı kapsar.
Proje. Yetkili firma iç tesisat projesini çizer ve dağıtım şirketinin onayına sunar. Onaysız proje uygulanamaz — ayrıntısı: doğalgaz projesi, çizim ve onay süreci.
Uygulama. Onaylı projeye göre kolon ve iç tesisat döşenir, cihaz bağlantı noktaları bırakılır.
Basınç (sızdırmazlık) testi. Hat basınçlandırılıp belirli bir süre bekletilir; basınç düşüyorsa kaçak vardır ve gaz açılmaz.
Kontrol. Dağıtım şirketi tesisatı, bacayı ve havalandırmayı yerinde denetler. Eksik varsa tutanakla bildirilir.
Gaz açma. Kontrol olumluysa gaz verilir ve cihazlar devreye alınır.

Bu sıra atlanamaz; özellikle test ve kontrol adımları, tesisatın kapatılmadan (sıva altına alınmadan) önce yapılması gereken işlerdir. Sıva yapıldıktan sonra çıkan bir eksiklik, duvarın yeniden açılması demektir.

Havalandırma ve baca: en sık takılınan kontrol

Gaz yakan bir cihazın yanması için havaya, atık gazın çıkması için de güvenli bir yola ihtiyacı vardır. Kontrolde en sık tespit edilen eksiklikler bu iki başlıkta toplanır: kapatılmış havalandırma menfezi, uygun olmayan baca bağlantısı, ortak bacaya yanlış bağlanan cihaz.

Özellikle bir uyarı: sızdırmazlığı yüksek yeni pencereler takıldıktan sonra, eskiden farkında olmadan sağlanan yanma havası kesilir. Bacalı cihaz kullanılan bir evde bu, eksik yanma ve karbon monoksit riski demektir. Ayrıntı: pencerede hava girişi ve havalandırma menfezi, baca temizliği ve baca çekişi.

Tadilat: mevcut tesisatı değiştirmek

Kombi yerini değiştirmek, mutfağa ocak hattı çekmek veya daire içinde hat güzergâhını taşımak yeni bir tesisat değil, tadilat sayılır — ve o da projeye tabidir. “Küçük bir değişiklik” diye onaysız yapılan müdahaleler, sonraki kontrolde tesisatın tamamının sorgulanmasına yol açabilir.

Nelere dikkat etmeli

Firma dağıtım şirketinin yetkili listesinde mi? Listeyi dağıtım şirketinin kendi sitesinden teyit edin, firmanın beyanıyla yetinmeyin.
Proje onayı alındı mı? Uygulamaya başlanmadan önce onaylı projenin bir kopyasını isteyin.
Malzeme standartlara uygun mu? Boru, vana ve bağlantı elemanlarının belgeli olması gerekir.
Basınç testi yapıldı mı, sonucu kayıtlı mı?
Havalandırma menfezleri kapatılmadı mı? Tadilat sırasında kapatılan menfez en sık yapılan tehlikeli hatadır.
Baca durumu kontrol edildi mi? Bacalı cihaz kullanılacaksa bu ayrıca denetlenir.
Garanti ve belgeler teslim edildi mi? Proje, test tutanağı ve uygunluk belgeleri sizde kalmalı.
Karbon monoksit dedektörü düşünün — ucuz, hızlı kurulan ve hayat kurtaran bir önlemdir.

Memnun olmayanlar en çok neyden şikâyetçi?

Kontrolden geçememek ve işin uzaması. Genellikle proje dışına çıkılmış ya da baca/havalandırma eksiği bırakılmıştır; düzeltme, kapatılmış duvarın yeniden açılmasını gerektirebilir.
Yetkisiz firmayla çalışıp baştan başlamak. Ucuz teklif, tesisatın hiç kabul edilmemesiyle sonuçlanabilir.
Tadilatın projeye tabi olduğunun sonradan öğrenilmesi. Kombi yeri değiştirilmiş, kontrolde sorun çıkmıştır.
Cihaz bağlantısının eksik bırakılması. Tesisat bitmiş ama cihaz devreye alınmamış; iki ayrı firma birbirini beklemektedir.
Sıva altına alınan hattın sonradan sorun çıkarması. Test yapılmadan kapatılan tesisatın bedeli yıkım-onarımla ödenir.
Sürenin öngörülememesi. Proje onayı ve kontrol randevusu dağıtım şirketinin takvimine bağlıdır; firma bunu baştan söylememiştir.

Sık sorulan sorular

Doğalgaz tesisatını istediğim ustaya yaptırabilir miyim?
Hayır. İç tesisat, gaz dağıtım şirketinin yetkilendirdiği firmalar tarafından yapılmak zorundadır; aksi hâlde tesisat kontrolden geçmez ve gaz açılmaz.

Sayaca kadar olan kısmın bedelini de ben mi ödüyorum?
Sayaca kadar olan bağlantı, abonelik kapsamında dağıtım şirketinin işidir; sayaçtan sonraki iç tesisat ise abonenin sorumluluğundadır ve ayrıca yaptırılır.

Kombinin yerini değiştirmek proje gerektirir mi?
Evet, cihaz yerinin veya hat güzergâhının değişmesi tadilat projesi kapsamına girer ve onaya tabidir.

Tesisat ne kadar sürede biter?
Uygulamanın kendisi genelde kısa sürer; süreyi belirleyen asıl unsur proje onayı ve kontrol randevusudur. Bu yüzden takvim, dağıtım şirketinin yoğunluğuna bağlıdır.

Gaz kokusu alırsam ne yapmalıyım?
Elektrik düğmelerine ve prizlere dokunmadan pencereleri açın, gaz vanasını kapatın, binayı terk edin ve dışarıdan acil gaz hattını arayın. Ayrıntı: kombi arızaları ve güvenlik uyarıları.

İlgili sayfalar

Mutfak tadilatı planlaması