Yeni AB Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (2024/3110) 305/2011’in yerini alıyor

Avrupa Birliği’nin yapı malzemelerinde CE işaretlemesini düzenleyen temel mevzuatı değişti. (AB) 2024/3110 sayılı yeni Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (Construction Products Regulation — CPR), 2011’den beri yürürlükte olan 305/2011 sayılı düzenlemenin yerini alıyor. Eski düzenleme, yeni yönetmeliğin ürün-özelinde teknik şartları tamamlanana kadar bir geçiş süreci boyunca kısmen yürürlükte kalacak.

Ne değişiyor?

Yeni CPR’nin en dikkat çekici tarafı, yapı malzemelerine yaklaşımı genişletmesi. Eski düzenleme temelde ürünün performans beyanı ve CE işaretlemesi üzerine kuruluyken, yeni yönetmelik buna çevresel sürdürülebilirlik boyutunu ekliyor. Amaç, yapı ürünlerinin şu özelliklere sahip olacak şekilde tasarlanıp üretilmesini teşvik etmek:

• Dayanıklılık (durability)
• Geri dönüştürülebilirlik (recyclability)
• Onarılabilirlik (repairability)
• Yeniden üretilebilirlik (ease of reproduction)

Yönetmeliğin Ek VII’si (Annex VII), yapı ürünlerini 36 ürün ailesine ayırıyor; her ürün ailesi için performans ve değerlendirme şartları önümüzdeki yıllar içinde kademeli olarak yayınlanacak.

Alüminyum doğrama ve cephe sistemlerini nasıl ilgilendiriyor?

Alüminyum profil, pencere, kapı ve cephe sistemleri CE işaretlemesi gerektiren ürünler arasında. Buradaki pratik sonuç şu: bugüne kadar CE işaretlemesi büyük ölçüde teknik performans (ısıl geçirgenlik, mekanik dayanım, su/hava sızdırmazlığı gibi) beyanına dayanıyordu. Yeni yönetmelikle birlikte, aynı ürünler için zamanla çevresel performans beyanları (ürünün geri dönüştürülmüş içeriği, ömür sonu geri kazanım oranı gibi) da beyan zorunluluğu kapsamına girecek.

Bu, az önce yazdığımız Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi zorunluluğuyla aynı yöne işaret ediyor: hem Türkiye’de bina onay sürecinde hem AB’de ürün belgelendirmesinde, malzemenin üretim ve ömür sonu tarafı artık kullanım performansı kadar önemli hale geliyor.

Şikayet mekanizması

Yönetmeliğin 63. maddesi, herhangi bir kişi veya kuruluşun, bir ürünün yönetmeliğe uygun olmadığına dair şikayet veya bildirim yapabilmesine imkan tanıyor. Bu, piyasa gözetiminin yalnızca yetkili kuruluşlara değil, kullanıcı geri bildirimine de açık tutulduğu anlamına geliyor.

Ne zaman ve nasıl uygulanacak?

Yeni CPR’nin ürün ailesi bazında teknik şartları (uyumlaştırılmış standartlar, değerlendirme belgeleri) önümüzdeki birkaç yıl içinde kademeli olarak hazırlanıp yürürlüğe girecek. Bu geçiş sürecinde eski 305/2011 sayılı düzenleme, ilgili ürün ailesi için yeni şartlar yayınlanana kadar kısmen geçerliliğini koruyor — yani üreticiler için ani bir kesinti değil, kademeli bir geçiş söz konusu.

Alüminyum doğrama üretiminin genel yapısı için alüminyum fabrikaları sayfasına bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Ürün ailenize hangi geçiş takviminin uygulandığı için bağlayıcı olan, Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayınlanan (AB) 2024/3110 sayılı yönetmeliğin güncel metni ve ilgili uyumlaştırılmış standartlardır.